Christien Oudshoorn

This user hasn't shared any biographical information

Homepage: http://christienoudshoorn.wordpress.com

Conflicttraining in de gevangenis

Nicolas zit al 7 maanden gevangen. Hij hoopt over een maand of twee naar huis te mogen. Met zijn vader heeft hij al jaren geen contact meer en zijn moeder wil hem niet opzoeken in de gevangenis. Ze kan het niet aanzien zegt ze. Ze had zich het leven van haar enige zoon heel anders voorgesteld.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Hard leven
Het is een hard leven in de penitentiaire eenheid nummer 48. Cellen die voor 4 personen bestemd zijn, worden in veel gevallen bewoond door 6 gevangenen waarbij er dus 2 op de betonnen vloer slapen. Hoewel er zeker aardige bewakers zijn is de meerderheid gefrustreerd, onder andere door het lage salaris, en reageert dat af op de gevangenen. Ze proberen voortdurend de gedetineerden uit te dagen en als ze dan happen is er een excuus om iedereen de hele dag op de cel te laten zitten en hebben zij als opzichters een makkelijker baantje.

Familieleden pesten
Een bewaker tegenspreken kan er toe leiden dat niet alleen jij zelf, maar ook je bezoek wordt lastiggevallen. Bijvoorbeeld dat je vrouw en kinderen zich voor het bezoek moeten uitkleden en inwendig gecontroleerd worden op drugs. Gemene pesterijen en ongelofelijk pijnlijk voor mensen die zich vaak al de hele dag schuldig voelen omdat ze er niet kunnen zijn voor hun familie.

Ellende en lange straffen
OLYMPUS DIGITAL CAMERA
Met ‘maar’ 9 maanden straf is Nicolás een uitzondering onder de deelnemers van de training conflictmanagement, die ik sinds een tijdje geef. De meesten zitten straffen uit van tussen de 10 en de 20 jaar. En de levensverhalen die in de training naar voren komen zijn veelal variaties op dezelfde thema’s; armoede, uitzichtloosheid, gebroken gezinnen, onveiligheid en gebrek aan warmte en liefde.

Ik heb gemerkt dat training geven in de gevangenis nogal wat vragen en reacties oproept. Naast een hoop positieve geluiden en verbazing over waarom ik uitgerekend dáár trainingen wil geven, duikt regelmatig de discussie op of het niet gewoon hun eigen verdiende loon is dat die mensen in de bak zitten. In mijn ogen een kortzichtige en irrelevante discussie.

Eigen schuld, dikke bult
Hoewel ik het een beetje goedkoop vind als mensen heel hard oordelen over anderen, zonder de situatie te kennen (zeker als ze het zelf een stuk makkelijker hebben gehad) doet dat in dit geval eigenlijk niet ter zake. Als iemand iets slechts doet dan krijgt hij of zij daarvoor straf, zo hebben we dat afgesproken. En die straf is dat ze een tijd hun vrijheid kwijt zijn. Als maatschappij moeten we ons natuurlijk zelf ook aan de wet houden en hun basis mensenrechten respecteren. En in zowel het belang van de gevangene als van de maatschappij moeten mensen een eerlijke kans krijgen om na hun straf een ander leven op te bouwen.

Meer opties
OLYMPUS DIGITAL CAMERA
In de training leren de deelnemers op een andere manier met conflicten om te gaan. Iedereen heeft zo zijn ‘automatische manier’ om te reageren op een conflict. Voor de één is dat dichtklappen of vermijden, voor een ander is het schelden of in de slachtoffer rol gaan en voor weer een ander is het agressief worden. De bedoeling van de training is om meer opties te creëren. Dat je bewust genoeg bent om te kunnen kiezen hoe je reageert. Of er zelfs voor kan kiezen om helemaal niet te reageren.

Afval cadeau
Vorige keer hebben we het gehad over de metafoor van iemand die ongevraagd naar je huis komt en je een zak met afval cadeau doet. Neem je dat cadeau aan? Natuurlijk niet! Je weigert en het afval blijft bij de degene die het komt brengen. Het was een eye-opener voor de deelnemers dat je precies zo kan reageren als iemand je wat scheldwoorden cadeau doet…..Gewoon niet aannemen!

Trots en eer (en kom niet aan mijn moeder!)
Trots en eer zijn belangrijke thema’s binnen de gevangenis. De meesten zitten liever een langere straf uit dan dat ze door een medegevangene verdacht worden van slijmen bij de bewakers. In de training sluiten we aan bij dat eergevoel; als iemand iets zegt over je moeder (gegarandeerd recept voor reacties bij de meesten) en jij reageert ieder keer door woest te worden, wie is er dan de baas? Wie beheerst de situatie? Juist door te reageren laat je de ander voelen dat hij belangrijk is. Op het moment dat het je lukt om niet te reageren ben je weer een beetje meer vrij.

Waarom wil je in vredesnaam in de gevangenis werken?
Wat betreft de vraag van mensen waarom ik deze training zo graag geef, heb ik nog niet zo’n duidelijk antwoord. Ik denk dat het er voor een deel mee te maken heeft dat de deelnemers vaak uit zo’n andere wereld komen en me daardoor aan het denken zetten. Zij hebben ook heel veel behoefte aan deze training en aan iemand waar ze mee kunnen praten, dus er is heel veel openheid en waardering onderling. En op de één of andere manier heb ik vaak heel veel lol met de deelnemers.

Afscheid
Waar ik wel graag iets op zou vinden is hoe ik daar aan het einde van de dag weg kan gaan zonder me zo naar te voelen. Ik ben nu 4 keer geweest en het wordt steeds moeilijker. Door de dag heen bouwen we een sterke band op en om 5 uur ga ik met de andere trainers de metalen deuren door en blijven zij achter in die hel. En elke keer voelt dat weer verschrikkelijk.

3 Comments

God, angst, planning en meer van die obstakels…..

Het plan was simpel; trainingsprogramma ontwikkelen, duidelijk omschrijven in een manual en lokale trainers opleiden om het programma aan te bieden.  Het gaat om een training in leiderschap en projectmanagement voor jongeren in Argentinië en overal waar we komen horen we dat daar enorme behoefte aan is, dus dat moest niet al te moeilijk zijn leek me.

Inmiddels ben ik 5 maanden verder en heb ik al heel wat hobbels moeten nemen…. Ik zie nu dat de grote uitdaging is om niet ‘het programma’ maar ‘de lokale organisatie’ als uitgangspunt te nemen en het programma daarop aan te passen. Zonder natuurlijk de belangrijkste doelstellingen los te laten.

Strenge moraal vs ‘kritisch nadenken’
Een van de organisaties die ik opleid is een Katholieke school voor inheemse jongeren in de hoge Andes. Godsdienst speelt er een grote rol. Het opleggen van een heel strenge moraal staat helaas wat hoger op de agenda dan ‘kritisch nadenken’. En dat is nou juist zo’n centraal punt in ons programma; zelf nadenken en je eigen mening vormen.

Hel en verdoemenis
Het groepje docenten dat wij opleiden is relatief liberaal. Zij geven onder andere ook seksuele voorlichting aan de jongeren, al gaat datDSC00241 niet zonder slag en stoot. Ze stoppen er veel energie in om de verlegen jongeren op hun gemak te stellen en te stimuleren openlijk hun vragen en zorgen over seksualiteit te bespreken, maar laatst kwam een andere docente binnen tijdens de les om te zeggen dat je direct naar de hel gaat als je masturbeert en dat mensen die seks voor het huwelijk hebben geen goede Christenen zijn. En onder andere die docente had nu ook wat ‘suggesties’ voor ons leiderschapsprogramma.

Meebewegen, maar toch ‘kritisch denken’ centraal
Het is belangrijk dat het programma een breed draagvlak heeft binnen de school en daarom proberen we veel medewerkers er actief bij te betrekken. Aan de andere kant willen we niet dat het programma een herhaling wordt van de Godsdienstige boodschappen die de kinderen toch al elke dag te horen krijgen. We willen de docenten die het programma geven (en die grotendeels hetzelfde denken als wij) steunen en tegelijkertijd de relaties met anderen in de organisatie goed houden. En dat is een ingewikkelde strategische uitdaging, waarbij we veel begrip moeten tonen zonder al te veel af te wijken van ons eigen pad.

We kunnen niet om God heen
Om het programma hier in de Andes te kunnen geven, kunnen we niet om God heen. Die zal een plaatsje in het programma moeten krijgen, omdat we het hier anders simpelweg niet kunnen aanbieden en het wel heel belangrijk is voor deze jongeren om getraind te worden. Aan de andere kant moeten we ook niet te veel ruimte geven aan ‘jan en alleman’ om het programma aan te passen, want dan wordt de situatie onwerkbaar voor de trainers en leren jongeren nog niet om zelf hun eigen mening te vormen.

Coöperatie in de sloppenwijken
Een andere organisatie waar we mee werken, is een coöperatie in één van de meest achtergestelde sloppenwijken van Buenos Aires. Onder hele moeilijke omstandigheden is een groep mensen erin geslaagd een broodbakkerij en kledingatelier op te zetten en ze willen dolgraag leiderschapstrainingen geven aan jongeren.

Overleven van dag tot dag
klok
De trainers die we gaan opleiden hebben heel minimaal onderwijs gevolgd en hebben heel veel moeite om te plannen. Hoe vaker ik er kom hoe beter ik begrijp dat tijd helemaal niets betekent voor deze mensen. Iets afspreken voor over twee weken is voor velen hetzelfde als iets afspreken voor over 10 jaar; verre toekomst waarin er nog van alles kan gebeuren. Mensen zijn daar echt van dag tot dag aan het overleven (als het regent overstroomt de wijk, als het onrustig is kan je de straat niet op, elektriciteit kan elk moment uitvallen en bussen komen soms wel en soms niet, etc) dus is het heel logisch dat ze niet vooruit plannen. Maar dat maakt de samenwerking soms wel lastig.

Weinig marge voor risico’s
Daar komt bij dat ze het ongelofelijk spannend vinden om trainingen te gaan geven. Komend weekend is de eerste training en vorige week belde de één na de ander af. Na veel gesprekken wordt me steeds meer duidelijk dat mensen die in zoveel onzekerheid leven weinig marge hebben om risico’s te nemen. Een dag niet werken is vaak een dag niet eten. Een fout maken kan ontslag betekenen en dan kan je je kinderen niet naar school sturen. Op het verkeerde moment over straat lopen kan je dood zijn. Niet zo gek dus dat mensen die dagelijks zo leven wantrouwen voelen ten opzichte van nieuwe mensen en nieuwe initiatieven en liever blijven zitten in een situatie die ze kennen (hoe miserabel ook) dan nieuwe dingen uit te proberen.

Programma aanpassen aan de mensen en niet andersom
Gister ben ik naar ze toegegaan en heb ik wat onzekerheden weg kunnen nemen. Uiteindelijk hebben ze allemaal besloten om toch naar de eerste training te komen. En ik heb geleerd dat ik rustiger aan moet doen. Hen meteen vragen om een 5-daagse training te geven en zich te committeren voor een jaar zou gekkenwerk zijn. We zullen het rustig op moeten bouwen zodat ze langzaam maar zeker meer vertrouwen krijgen.  Ook hier geldt dus; het programma aanpassen aan de mensen en niet andersom!

Tegenstrijdig
Het voelt soms als een tegenstrijdig krachtenveld. Om een ambitieus programma als dit van de grond te krijgen moet je ontzettend goed weten wat je wil en waar je heen gaat en dat moet je de hele tijd uitdragen om bijvoorbeeld fondsen bij elkaar te kunnen krijgen. Tegelijkertijd zijn de omstandigheden ‘in het veld’ zo verschillend en onvoorspelbaar dat je enorm flexibel en steeds bereid moet zijn om ideeën juist los te laten en je plannen aan te passen. Elke dag is het weer balanceren tussen ‘aansluiten bij de ander’ en tegelijkertijd ‘vasthouden aan mijn eigen waarden en intuitie’ en dat is ongelofelijk leuk, frustrerend, leerzaam, verwarrend en bijzonder.

, , , , ,

2 Comments

Waarom ik niet afgeef op Serious Request

Vorige week schreef Rik Smits voor De Volkskrant het veelgelezen artikel ‘Waarom ik niets geef aan Serious Request’. Het stuk schreeuwde in mijn ogen om een reactie, dus bij deze….

Beste Rik,

Laatst heb ik het artikel gelezen waarin je uitlegt waarom je geen geld geeft aan Serious Request. Het is een lange opsomming geworden van alles wat er volgens jou verkeerd is aan de actie en het doel. Ik vond veel van wat je zei opvallend herkenbaar.

Ik heb verschillende sociale projecten opgezet. Omdat, om iets van de grond te krijgen, naast veel energie meestal ook geld nodig is, ben ik ontzettend dankbaar voor de vele mensen die door de jaren heen een bijdrage hebben gegeven zodat anderen kunnen bouwen, werken, onderwijzen, organiseren, etc. Elke actie die ik tot nu toe gedaan heb heeft me verrassingen opgeleverd van mensen die belangeloos hun hulp en steun aanbieden. Daarnaast heeft elke actie ook kritische opmerkingen opgeleverd. Een aantal van de situaties en de reacties die deze opriepen wil ik je niet onthouden;

Bij een project voor mensen in Nederland;   “Waarom Nederland, op andere plekken is er toch veel harder hulp   nodig”
Bij een project in het buitenland;   “Waarom zo ver weg, in Nederland is er toch ook nog genoeg te doen?
Bij een sportevent voor een goed doel;   “Wat heeft dit met sport te maken. Je kan er wel van alles bijhalen”
Bij een feest met alles erop en eraan;   “Ik geef niets want jullie verspillen het geld”
Bij een eenvoudig feest;   “Ik geef niets want jullie maken er niets van”
Bij een project voor kinderen;   “Je kan beter zorgen dat hun ouders kunnen werken en geld verdienen”
Bij een project voor volwassenen;   “Je kan beter zorgen dat hun kinderen een opleiding krijgen.”
Bij een eenvoudig bouwproject;   “Hiermee los je de kern van het probleem niet op.”
Bij een meer ingewikkeld project dat aansluit bij de complexe realiteit;  “Je maakt het veel te ingewikkeld. Dit snapt de facebook generatie niet.”
Bij één keer vragen;  “Je bent er niet meer op teruggekomen, dus het zal wel niet zo belangrijk zijn.”
Bij twee keer vragen;   “Je dringt te veel aan. Ik laat me niet pushen.”

Met andere woorden; voor wie zijn geld lekker zelf wil houden is er ALTIJD wel een reden om niet te geven.

Als het niet het project is dan is er altijd nog de eigen economische situatie. De crisis is daarbij een handige vrijbrief; “Ja, ik verdien NU nog wel goed, maar wie garandeert me dat dat volgend jaar nog steeds zo is? Ik kan het me niet permitteren om geld weg te geven.”

Blijkbaar krijgen we bijna alles makkelijker over onze lippen dan de zin “Ik weet heus wel dat andere mensen het vreselijk moeilijk hebben, maar ik vind mijn eigen behoeftes gewoon belangrijker.”

Begrijp me goed Rik, ik ben er helemaal voor dat mensen kritisch nadenken en vind het goed dat er vragen worden gesteld bij initiatieven EN (!!)…. wie wil dat er iets verandert in de wereld moet ZELF in actie komen!

We hebben niet allemaal de zin en de mogelijkheden om de probleemwijken in te gaan of een project op te zetten en dat hoeft ook niet. Het is juist goed als ieder op zijn eigen manier bijdraagt. De één met tijd en energie, de ander met ideeën en weer een ander met financiële middelen. Zo kunnen we samen fantastische dingen neerzetten.

Ik heb sterk de indruk dat juist de mensen die zo kritisch kunnen vertellen wat niet werkt, zelf vaak weinig ondernemen dat wel werkt. Dus, beste Rik, wil ik je bij deze uitdagen om mijn theorie onderuit te halen met een inspirerend betoog over hoe jij je steentje bijdraagt. Dat lijkt me een stuk leuker om te lezen dan een zuur verhaal dat andermans initiatief saboteert.

Gezien jouw zorg voor de levenskwaliteit van mensen ben je wellicht ook geïnteresseerd in ons scholingsproject voor jonge leiders in de sloppenwijken van Argentinië. We zien je donatie dan ook graag tegemoet op www.cheamigo.nl

Hartelijke groet,

Christien.

, , , , ,

4 Comments

13 deuren dicht…. en eentje open (hopelijk)

Conflict transformatie in zwaarbewaakte gevangenis in Buenos Aires

Waltar is op zijn 19e in aanraking gekomen met justitie en is toen veroordeeld tot 33 jaar gevangenisstraf. Tot zijn 52e zit hij dus ‘binnen’. ‘Binnen’ betekent in dit geval dat hij in een barak woont met 59 andere gevangenen. De barak zit van buiten op slot en binnen moeten ze het maar uitvechten met elkaar. En dat doen ze dus ook om de haverklap. Een paar keer per jaar heeft dit dodelijke gevolgen.

De meeste gevangenen komen uit de buurt. Vlak naast de gevangenis is een vuilnisbelt waar veel mensen uit de omliggende sloppenwijken werken. Ze zoeken er tussen het afval naar materialen die ze kunnen verkopen (zoals karton, petflessen en metaal) en naar dingen om te eten. De voorzieningen zijn er slecht en veel mensen hebben de lagere school niet afgemaakt. Wel te begrijpen dus dat sommigen (lang niet allemaal!) zich laten verleiden tot drugs en het snelle geld van de misdaad.

Als je in Argentinië geld en connecties hebt kun je met een hoop wegkomen (net is nog een, met de gouverneur bevriende, vrouwenhandelaar vrijgesproken), maar een analfabete ‘recycelaar’ van de vuilnisbelt kan rekenen op weinig begrip en idioot lange straffen.

December is geen makkelijke maand in de gevangenis. De temperatuur is rond de 35 graden en doordat de meesten ook nog balen dat ze niet bij hun familie kunnen zijn met de feestdagen, lopen  de spanningen al snel op.

Een paar maanden geleden ben ik voor het eerst de 13 zwaarbeveiligde deuren doorgegaan om een dag in de gevangenis door te brengen en was toen meteen geraakt door de gesprekken met de jongens daar. Er zitten er een aantal die ongelofelijk graag dingen willen leren en diploma’s willen halen zodat ze, als ze vrij komen, wat meer kansen hebben om iets van hun leven te maken. En ze vertelden me dat ze echt wanhopig worden van alle conflicten met de celgenoten. Het is bijvoorbeeld onmogelijk om in de barakken een boek te lezen, omdat je de hele tijd alert moet zijn dat niemand je iets flikt.

Zo ontstond het plan om een paar trainingen conflicttransformatie te geven en gisteren was ik er weer een dag om de gevangenen wat beter te leren te kennen en erachter te komen hoe ik het best met ze kan werken. Het gaat nog wel een pittige opdracht worden. Mijn contactpersoon (die voor mijn bezoekerspasje moet zorgen) is een fantastische vent, maar qua communicatie niet zo betrouwbaar (soms hoor ik opeens weken niets van hem). De vrouw die had aangeboden om fondsen te werven voor dit project heeft me gemaild dat ze toch geen tijd heeft en ik vind het best spannend tussen die boze mannen, maar ik ga toch een poging wagen.

Het is al erg genoeg als je fysiek opgesloten zit. Ik wil op zijn minst een oprechte poging doen om ze wat handvatten mee te geven om in hun hoofd wat meer vrijheid te krijgen.

Leave a comment

Verschillende gezichten van de sloppenwijk

Diego is 32 en woont in één van de sloppenwijken van Buenos Aires. In het weekend en ’s nachts werkt hij als bewaker in een groot pand, maar zijn ‘echte werk’ zoals hij zelf zegt, doet hij bij de ‘Club 25 de Mayo’, een activiteiten centrum voor jongeren, waar hij elke dag vele uren actief is.

Neergestoken om een voetbalshirt
Toen Diego 19 was ging hij met de trein naar school. Op een dag droeg hij een t-shirt van voetbalclub Boca en naar aanleiding daarvan zochten een paar jongens ruzie met hem. Uiteindelijk hebben ze hem een paar keer met messen gestoken, waardoor hij bijna het loodje legde en 6 maanden bezig was om te herstellen. Na dat trauma heeft hij zijn school niet meer opgepakt maar is gaan werken.

Dit incident was voor hem en zijn ouders aanleiding om iets te gaan doen voor de jongeren uit de buurt. Ze wilden ze van de straat houden (en daarmee van de drugs en de alcohol) en ze wat meer hoop en mogelijkheden bieden.

Bar omgetoverd tot activiteiten centrum
In hun wijk was een biljartclub waar vroeger altijd mannen kwamen om dronken te worden. Een paar jaar daarvoor waren er zoveel incidenten geweest dat de club gesloten moest worden. Het gebouw lag er vervallen bij, maar door de jaren heen hebben ze het opgeknapt en uitgebouwd tot een centrum waar nu honderden jongeren komen om te voetballen, dansen, muziek te maken, maar waar ook huiswerkbegeleiding en computercursussen worden gegeven. En vanaf volgend jaar gaan Diego en zijn team daar ook onze cursus ‘Leiderschap in je Community’ geven.

Indrukwekkend weekend
Afgelopen weekend was ik er 3 dagen om een eerste voorbereiding te doen met de 5 trainers die we daar gaan opleiden. Het is een heel bijzonder weekend geworden met veel indrukken en veel dingen die me aan het denken hebben gezet.

Super gemotiveerd voor de training
Het begon ermee dat Diego binnenkwam met zijn arm in het gips. Een paar dagen daarvoor was hij ’s avonds overvallen door mannen met stokken. Het was ze niet gelukt om hem te beroven, maar ze hadden wel zijn hand gebroken. Later hoorde ik dat hij eigenlijk nog in het ziekenhuis had moeten zijn, maar dat hij weg was gegaan omdat hij de training niet wilde missen.

Het is ongelofelijk leuk en inspirerend om te merken hoe gemotiveerd het hele team is om nieuwe dingen te leren. Ze hadden alles tot in de puntjes voorbereid; al het materiaal gelezen, ze hadden goede vragen en deden actief mee. Dat laatste is best bijzonder als je bedenkt dat ze de hele week al hadden gewerkt EN gestudeerd EN daarnaast tot ’s avonds laat in de Club hadden gewerkt.

Uitzichtloosheid en zelfmoord
Op de 2e dag kwam Yamila, één van de andere trainers een beetje van slag binnen. Haar neef had de dag daarvoor een zelfmoordpoging gedaan. Doordat jongeren in deze buurt in zo’n uitzichtloze situatie zitten is dit een vrij groot probleem. Alleen al vorig jaar hebben 3 jongeren in deze relatief kleine wijk zichzelf van het leven beroofd.

3 verschillende bussen door overstroomd gebied
Alejandra kwam 20 minuten te laat aan voor de training. Toen ik haar vroeg waarom dat was, kwam ik erachter dat ze 3 verschillende bussen had moeten nemen om van haar wijk, die relatief dichtbij is, naar de Club te komen. Binnen de sloppenwijken is het openbaar vervoer heel slecht geregeld. Nu is het nog extra problematisch omdat het zo veel geregend heeft en de wijk voor een groot deel overstroomd is.

Hele familie in één stapelbed
Ik mocht logeren bij de ouders van Diego die in één huis wonen met hun dochter en hun kleindochtertje. Speciaal voor mij sliep de hele familie samen in een 1-persoons stapelbed waardoor ik de slaapkamer van de ouders kon gebruiken. Ze verontschuldigden zich dat hun huis niet groter was. Het is in deze buurt gebruikelijk dat je een stukje grond koopt en daar zelf een huis opzet dat je door de jaren heen steeds verder uitbouwt. In plaats van aan hun eigen huis te bouwen hadden zij altijd aan de club gewerkt. De vader van Diego vertelde me dat hij in het jaar 2 weken vakantie kreeg en die tijd helemaal gebruikte om het centrum op te knappen met materiaal dat hij uit zijn eigen zak betaalde.

Eerst voor jezelf zorgen, of geven wat je hebt?
Wat een bijzondere mensen! Ik heb zo geleerd dat je eerst goed voor jezelf moet zorgen en dat je pas als je je eigen zaken op orde hebt moet gaan nadenken over wat je aan anderen kan geven. En dan zie ik deze mensen die zo weinig hebben en zo’n beetje alles weggeven. Ik word er stil van.

Mooie gezellige wijk
Het gekke is dat de wijk er op het eerste gezicht nog best leuk uitziet. Het ligt helemaal aan de buiten grens van de stad, dus het is er vrij groen. De straten zijn nu één grote modderpoel, maar als het mooi weer is hebben die zandstraatjes wel wat. Veel huizen zijn redelijk ‘normaal’ in de zin dat ze wc en douche hebben, maar er wonen vaak wel verschillende generaties bij elkaar wat voor veel spanningen zorgt. (Ik ben dol op mijn ouders, maar moet er niet aan denken om met hen en de gezinnen van mijn broers en zussen in een huisje van 30 vierkante meter te moeten wonen!).

Diego en zijn vriendin Emilse zijn ontzettend geliefd en gerespecteerd in de wijk. Dus toen ik met hen rondwandelde werden we de hele tijd begroet, omhelsd, gezoend en uitgenodigd om binnen te komen. Heel gezellig allemaal. Maar later vertelde een vrouw weer dat haar zoon de vorige avond met 2 vrienden terugliep van een feestje in de straat en dat hij toen met wapens was overvallen door iemand die zijn schoenen, jas en telefoon had gejat. Volgens haar was het ook wel een beetje dom dat hij met zo’n ‘klein groepje’ had gelopen, terwijl 3 personen mij juist wel veilig leek.

Ongelofelijk doorzettingsvermogen
Als buitenstaander is het moeilijk om echt een goed beeld te krijgen van hoe ongelofelijk veel moeilijkheden deze jongeren moeten overwinnen om dingen te bereiken die voor ons misschien simpel lijken. En dan heb je je oordeel soms snel klaar. Ik ben ontzettend blij dat ik met zulke bijzondere mensen samen mag werken en dat ze me af en toe mee laten kijken in hun levens. Ik voel me heel klein worden naast alles wat zij met elkaar neerzetten.

Leave a comment

Hemel of hel…

Paradijselijk Sri Lanka
Ik ben net terug uit Sri Lanka, waar ik een 5-daagse leiderschapstraining heb gegeven aan community leaders. Na afloop van de training nodigde een deelnemer mij uit om bij zijn organisatie te komen kijken en dus stapten we samen in de auto. De zon begon net onder te gaan en achter de wuivende palmen kleurde de lucht een beetje rood. Terwijl de golven op het witte strand rolden waren de vissers bezig om hun felgekleurde bootjes en netten op het land te krijgen. De zwoele lucht was vol van de geur van bloemen en kruiden en er klonk een orkest van krekels en vogels…..

Intens gelukkig liet ik het allemaal op mij inwerken tot mijn reisgenoot mij ruw uit mijn mijmeringen wekte door te verzuchten ‘Miss Chris, kon ik maar naar Europa het is een hel hier’.

Groot contrast
Natuurlijk begrijp ik dat het zwaar is om in een land te wonen met zo weinig economische mogelijkheden. Sri Lanka heeft het zwaar met grootmachten als India en China die het land in de tang houden en met de uitbuiting vanuit Dubai en het sekstoerisme uit Europa en Australië…. Natuurlijk. Maar ik voelde me op dat moment zo overduidelijk in het paradijs dat ik moeite moest doen om zijn opmerking te verwerken.

Paradijselijk Nederland
Ik ben geboren in Nederland, een land dat in het grootste deel van de wereld wordt gezien als het ‘paradijs’. Ik ga dagelijks om met Argentijnen die dromen van een land als dat van ons, waar je maar 40 uur of minder hoeft te werken per week, waar de treinen op tijd rijden (5 minuten vertraging = geen vertraging in hun ogen), waar de politie meestal aan de kant van het recht staat en waar alle kinderen naar school gaan alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

Dromen…
Veel mensen die ik hier in Nederland spreek vinden net als ik rationeel wel dat we het getroffen hebben met ons land, maar in het dagelijks leven dromen we vaak van mooier weer, meer vrijheid en avontuur en balen we dat we dit jaar geen salarisverhoging krijgen, of dat we ons niet kunnen verzekeren tegen de crisis.

Ik hoef niet per se rijk te zijn, maar…
De laatste week dat ik in Argentinië was ben ik een dag naar een vuilnisbelt geweest waar mensen afval ‘recyclen’. Ze wonen en werken tussen het afval, zoeken daar hun eten en verzamelen petflessen of stukken metaal die ze kunnen verkopen. Ik sprak een vrouw die daar al jaren werkte. Ze zei dat het best wel mee viel en dat ze heus niet per se rijk hoefde te zijn, ze zou alleen zo graag aangepaste werkkleding willen hebben; handschoenen, een mondkapje en verstevigde schoenen, maar dat kon ze niet betalen.

Same, same…but different
Zou het mogelijk zijn, dat zij zich hetzelfde voelt als die jongen die ik een tijdje terug sprak, die klaagde dat hij zo weinig waardering kreeg op zijn werk. Hij zei dat hij echt niet per se rijk hoefde te zijn, maar dat het aan hem vrat dat hij al 3 jaar geen salarisverhoging had gekregen. Hij voelde zich er zelfs ziek van. Eén klein stapje erbij en hij zou zich veel gelukkiger voelen, maar daar wilde zijn baas niet mee instemmen.

Geluk en welvaart
Het is een verwarrende wereld en ik vind het ongelofelijk dat ik de kans krijg om in zo veel verschillende levens mee te kijken. Al jaren ben ik gefascineerd door mensen en wat ons nou echt gelukkig maakt. Ik geloof dat mensen die in hele diepe armoede leven echt wel gemiddeld ongelukkiger zijn dan gemiddelde mensen in Nederland, maar ik zie tegelijkertijd minder verband dan ik ooit dacht. Wat voor de één de hemel lijkt is voor de ander een hel en omgekeerd. Geluk lijkt vooral in ons eigen hoofd te zitten.

Hoe gelukkig sta je afgesteld?
Ik heb net het boek Sociale Intelligentie gelezen waarin neurowetenschapper Daniel Goleman tot dezelfde conclusie komt. Hij heeft onderzoek gedaan naar de verhouding van activiteit die mensen hebben tussen het linker en rechterdeel van hun prefrontale hersengebied. Mensen met een grotere activiteit aan de linkerkant zijn gauw neerslachtig of overstuur, terwijl mensen met meer activiteit aan de rechterkant zich over het algemeen beter voelen. Die verhouding is bij een persoon redelijk constant, onafhankelijk van zijn of haar levensomstandigheden op dat moment. Oftewel….gelukkige mensen zijn relatief gelukkig in goede en in slechte tijden. En ongelukkig mensen kunnen alles mee hebben, maar zich toch slecht voelen.

Om ons beter te voelen kunnen we dus blijkbaar beter onze hersenen trainen dan hard op zoek gaan naar een paradijselijk strand of waardering van de baas.

5 Comments

Dankbaarheid

Image
Wat een topweek! De afgelopen week was het laatste deel van de training van één jaar over leiderschap en projectmanagement. 40 jongeren uit verschillende hoeken van Argentinië en Bolivia kwamen (sommigen na een reis van 3 dagen) naar ‘onze school’ in de Andes. Een jaar lang hebben ze, met onze begeleiding, sociale projecten opgezet en deze training was bedoeld om met elkaar uit te wisselen hoe het was gegaan. En daarnaast hebben we ze geleerd om zelf workshops te geven zodat ze alles wat ze geleerd hebben kunnen delen met de mensen in hun dorp of wijk.

Een groot feest!
Het was één groot feest! Al die verschillende mensen uit verschillende gebieden; inheemse mensen (‘indianen’) uit het oerwoud, uit de Andes en uit de Chaco, mensen uit de sloppenwijken van Buenos Aires en de Yungas van Bolivia…. Iedereen was oprecht geïnteresseerd in elkaar en enorm leergierig. Ik ben nog zo vol van alle gesprekken, alle mooie en grappige momenten, van hoe trots de jongeren waren om zelf workshops te geven, dat ik bijna niet weet waar te beginnen.

Van deelnemer naar trainer
Een heel mooi moment in de week was de avond dat ik na de trainingen naar het pleintje voor de school ging samen met Aida. Aida is een jonge vrouw uit La Paz (Bolivia) die ik 2 jaar geleden voor het eerst heb leren kennen toen ik een training gaf over hoe je workshops geeft. Ze was toen heel zenuwachtig en verlegen. En nu, 2 jaar later, heeft ze zelf, met een beetje hulp van ons, een programma in elkaar gezet en heeft ze samen met haar collega David alle workshops gegeven.

Bijzondere avond
We waren naar het plein gegaan om de sterren te bewonderen zoals je dat alleen maar kan doen op het Zuidelijk halfrond in een gebied zonder elektriciteit. Ongelofelijk! Zo oneindig veel lichtjes, zoveel stilte en door dat alles heen een duidelijk zichtbare melkweg….
Image

Dankbaarheid
Op dat moment had ik zo’n diep gevoel van blijdschap en dankbaarheid voor alles wat ik hier meemaak. Af en toe is het best afzien om dingen te organiseren in dit land, om steeds maar weer de fondsen bij elkaar te brengen en te vechten tegen stakingen, kou/hitte, inflatie, hoogteziekte, etcetera. Maar op dat moment viel dat allemaal weg en was ik intens gelukkig om op deze bijzondere plek te zijn en ervaringen te kunnen uitwisselen met al deze mensen.

Enorme persoonlijke groei
Aida is niet de enige die enorm gegroeid is in korte tijd. Bij de deelnemers zien we ook enorme verschillen. Franco die de eerste training nauwelijks wat zei was nu de technicus van de groep die iedereen hielp met hun presentaties en alle deelnemers hebben een presentatie aan de groep gegeven over de projecten die ze hebben gedaan.

Projecten
Luciano heeft in zijn extreem arme plattelandsdorpje een bibliotheek opgezet en geeft daar nu workshops over onder andere apicultura (productie van honing). Daiana en Andrea die heel goed kunnen dansen hebben voorstellingen gegeven in kinderziekenhuizen en Enzo en Florencia hebben zelf van oude tonnen vuilnisbakken gemaakt en die op hun middelbare school neergezet. Vervolgens hebben ze in alle klassen workshops gegeven over hoe je beter om kan gaan met afval.

Image

Gebruik maken van je eigen energie en talent
Allemaal kleine initiatieven die de jongeren zelf bedenken en uitvoeren, zonder dat ze daarvoor afhankelijk zijn van geld of hulp van buitenaf. Gewoon met hun eigen energie en talenten iets doen voor anderen. En het is ongelofelijk hoe blij ze daar van worden en hoeveel zelfvertrouwen het ze geeft. Hetzelfde gebeurt bij mij. Het is zo’n heerlijk gevoel om dingen die je geleerd hebt in te kunnen zetten om andere mensen een stapje verder te helpen. Ik voel me een ontzettende geluksvogel!

This slideshow requires JavaScript.

2 Comments

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 31 other followers